کلمه دی‌وی‌دی (DVD) مخفف عبارت Digital Versatile Disc به معنی "دیسک دیجیتالی همه کاره" یا Digital Video Disc به معنی "دیسک دیجیتالی ویدئوای" است. DVD نوعی دیسک ذخیره سازی است که در سال ۱۹۹۵ توسط جمعی از شرکت‌‌ها از جمله فیلیپس، سونی، توشیبا و پاناسونیک طراحی و توسعه داده شد. این رسانه می‌‌تواند هر نوع داده دیجیتالی را بر روی خود ذخیره کند از جمله داده‌‌های دیجیتالی می‌‌توان به نرم افزارها، ویدئوها، آهنگ‌‌ها و سایر فایل‌‌ها اشاره کرد.

 

نحوه کار DVD ها

دیسک‌‌های فقط خواندنی

 

مواد سازنده

دی‌وی‌دی رام ها (DVD ROM) در کارخانه ساخته شده و توسط کاربر فقط قابل خواندن هستند. این دی‌وی‌دی ها از پنج لایه تشکیل شده اند:

۱- لایه‌‌ای که به عنوان لیبل بر روی دی‌وی‌دی چاپ می‌‌شود. مثلاً تصویر یک فیلم یا نرم افزار.

۲- لایه‌‌ای کاملاً شفاف که معمولاً از جنس پلی‌‌کربنات (پلاستیک) است. این لایه به دی‌وی‌دی استحکام لازم را می‌‌دهد تا بتواند صاف و محکم باشد.

۳- نوعی چسب که لایه بالایی پلاستیکی را به لایه داده وصل می‌‌کند. این چسب در دی‌وی‌دی های دولایه‌‌ای بسیار با اهمیت است.

۴- لایه داده کاملاً بازتابنده که اغلب از جنس آلومنیوم یا بعضاً نقره و آلیاژهایش بوده و در موارد بسیار نادر از جنس طلاست. این لایه وظیفه دارد که لیزر نور لیزر تابیده شده را بازتاب کند. وجود پستی و بلندی‌‌هایی بر روی این لایه درواقع داده‌‌های ما را نشان می‌‌دهد.

۵- لایه‌‌ای کاملاً شفاف که معمولاً از جنس پلی‌‌کربنات است (پلاستیک). این لایه علاوه بر این که به دی‌وی‌دی استحکام لازم را می‌‌دهد، به لیزر کمک می‌‌کند تا با فوکوس بهتر بر روی داده‌‌ها کار کند.

 

دیسک‌‌های یکبار قابل نوشتن

 

مواد سازنده

دی‌وی‌دی رام ها (DVD ROM) از پنج لایه تشکیل یافته اند:

۱- لایه‌‌ای که به عنوان لیبل بر روی دی‌وی‌دی چاپ می‌‌شود. مثلاً تصویر یک فیلم یا نرم افزار.

۲- لایه‌‌ای کاملاً شفاف که معمولاً از جنس پلی‌‌کربنات (پلاستیک) است. این لایه به دی‌وی‌دی استحکام لازم را می‌‌دهد تا بتواند صاف و محکم باشد.

۳- لایه‌‌ای برای بازتاب نور که اغلب از جنس نقره، آلیاژهای نقره و در موارد نادر از جنس طلاست. آلومینیوم به دلیل واکنش با لایه چهارم در این دیسک‌‌ها استفاده نمی‌‌شود.

۴- لایه داده که شفاف بوده و ارگانیکی و قابل سوختن است. جنس آن معمولاً فتالوسیانین، سیانین یا آزو است. سوختن یا شفاف ماندن این لایه داده‌‌های ما را مشخص خواهد کرد.

۵- لایه‌‌ای کاملاً شفاف که معمولاً از جنس پلی‌‌کربنات است (پلاستیک). این لایه علاوه بر این که به دی‌وی‌دی استحکام لازم را می‌‌دهد، به لیزر کمک می‌‌کند تا با فوکوس بهتر بر روی داده‌‌ها کار کند.

 

دیسک‌‌های چندبار نوشتنی

 

مواد سازنده

‌دی‌وی‌دی ریرایت ها (DVD+R و DVD-R) و دی‌وی‌دی‌ رم ها (DVD-RAM) از هفت لایه ساخته می‌‌شوند:

۱- لایه‌‌ای که به عنوان لیبل بر روی دی‌وی‌دی چاپ می‌‌شود. مثلاً تصویر یک فیلم یا نرم افزار.

۲- لایه‌‌ای کاملاً شفاف که معمولاً از جنس پلی‌‌کربنات (پلاستیک) است. این لایه به دی‌وی‌دی استحکام لازم را می‌‌دهد تا بتواند صاف و محکم باشد.

۳- لایه‌‌ای برای بازتاب نور که اغلب از جنس آلومینیوم، نقره یا آلیاژ نقره است و در موارد نادر از طلا.

۴- لایه‌‌ای بالای لایه داده که برای سرد کردن ماده داخل لایه داده پس از تغییر فاز به کار گرفته می‌‌شود.

۵- لایه داده که از آلیاژ فلز بوده و خاصیت فیزیکی آن به گونه‌‌ای است که در یک دما شکلش نامنظم و در دمای دیگر منظم می‌‌شود.

۶- لایه‌‌ای پایین لایه داده که برای سرد کردن ماده داخل لایه داده پس از تغییر فاز به کار گرفته می‌‌شود.

۷- لایه‌‌ای کاملاً شفاف که معمولاً از جنس پلی‌‌کربنات است (پلاستیک). این لایه علاوه بر این که به دی‌وی‌دی استحکام لازم را می‌‌دهد، به لیزر کمک می‌‌کند تا با فوکوس بهتر بر روی داده‌‌ها کار کند.

 دیسک‌های مرغوبی که در بازار ایران موجود است: تی دی کی. فوجی. ورباتیم. تی گیت. ماکسل. سونی.

وقتی می‌خواهید یک دی وی دی بخرید باید دقت کنید که دستگاه پخش دی وی دی شما کدام نوع دی وی دی را پشتیبانی می‌کند تا دچار مشکل نشوید. برای خرید دی وی دی همچنین باید نوع نیاز خود را نیز در نظر بگیرید. مثلاً:برای به وجود آوردن یک نسخه پشتیبان از برنامه‌های روی هارد رایانه‌تان DVD-RAM مناسب‌ترین گزینه‌است یا برای دی وی دی که قابل پخش توسط دستگاه‌های پخش دی وی دی خانگی باشد DVD-R بهترین انتخاب است. پس به شما توصیه می‌کنیم همیشه مطمئن شوید دی وی دی پلیرتان آن نوع خاص دی وی دی که مد نظر شماست را پشتیبانی می‌کند. این موضوع معمولاً در مشخصات دی وی دی پلیر در دفترچهٔ راهنمای آن قید شده‌است.

در این جا به توضیحی کوتاه در مورد هر نوع می‌پردازیم: DVD-RAM مخفف:DVD Random Access Memory، در هر طرف ۴٫۷ گیگابایت ظرفیت ثبت اطلاعات را دارد. همچنین یک DVD-RAM می‌تواند دو رویه باشد و ظرفیتی برابر ۹٫۴ گیگابایت فضا برای ذخیره داشته باشد و قابلیت overwritting را تا ۱۰۰۰ بار دارا می‌باشد. DVD-R: خود بر دو نوع است Autuering و General use DVD-R ظرفیتی برابر ۴٫۷ گیگابایت در هر طرف دارد. نوع Authering آن برای پاسخ به نیاز حرفه‌ای‌ها و پدید آورندگان نرم‌افزارها به وجود آمد و نوع General آن برای تجارت و استفاده مصرف‌کنندگان به وجود آمد. DVD-R تنها یک بار رایت می‌شود و هر دو نوع آن توسط اکثریت DVD Playerها پشتیبانی می‌شود. این استاندارد توسط شرکت‌های پاناسونیک، توشیبا، اپل، هیتاچی، NEC، پایونیر، سامسونگ و شارپ پشتیبانی می‌شود. DVD-RW این نوع از دی وی دی نوع قابل رایت مجدد می‌باشد و ظرفیت آن ۴٫۷ گیگابایت در هر طرف است و قابلیت رایت مجدد تا ۱۰۰۰ بار را داراست. عمر اطلاعات ذخیره شده روی این نوع از دی وی دی بین ۳۰ تا ۵۰ سال می‌باشد. قابل ذکر این که استفاده اصلی این نوع دی وی دی‌ها برای ضبط ویدئوها است. DVD +R: این نوع نیز مانند حالت DVD-R است ولی توسط شرکتهای فیلیپس، سونی، هیولت پاکارد، بل، ریکو، یاماها و سایر تولیدکنندگان DVD پشتیبانی می‌شود. DVD+RW این نوع شباهت زیادی با DVD-RW دارد اما مورد مصرف آن video فایلها یا DATA از هر نوع یا ترکیبی از این دو است. DVD+R تنها یک بار رایت می‌شود اما در بقیهٔ خصوصیات با DVD+RW مشترک است.

سی دی و دی وی دیچیست؟ سی دی یا دی وی دی یک لوح دایره ای شکل نوری در ابعاد استانداردی می باشد که امروزه در انواع مختلفی تولید می شود.

مینی سی دی – سی دی – دی وی دی – دی وی دی ناین.

از این لوح گرد نوری در ذخیره کردن داده ها یا همان اطلاعات استفاده می شود.

تاریخ ابداع آن به سال ۱۹۸۰ بر می گردد و اولین شرکت هایی که آن را ارائه کردند شرکت های فیلیپس و سونی بودند.

ابعاد سی دی و دی وی دی استاندارد: دایره ای به قطر ۱۲۰ میلیمتر و ضخامت ۱/۲ میلیمتر.

انواع مختلف دیگری نیز برای این لوح فشرده موجود می باشد:

Audio CD : همانطور که گفته شد در سال ۱۹۸۰ توسط شرکت سونی و فیلیپس برای اولین بار ساخته شد.
Super Audio CD : که وضوح بالاتری نسبت به لوح صوتی معمولی دارد.
(Video CD (VCD : برای ذخیره سازی فایل های ویدیوئی ساخته شده‌ است.
Enhanced CD : یا همان سی دی پلاس.
Bootable CD : یا Live CD که در نصب سیستم عامل از آن استفاده می شود.

سی دی های مخصوص که قابلیت چاپ طرح روی سی دی را دارند:

Printdable CD

سی دی هایی که قابلیت نوشتن اطلاعات و یا بازنویسی را دارند:

Recordable CD

ما تفاوت اصلی میان سی دی و دی وی دی در میزان گنجایش این دو در ذخیره اطلاعات می باشد.

DVDنیز از سال ۱۹۹۶ وارد بازار شد که تقریبا در بسیاری از موارد جایگزین مناسبی برای سی دی شد.

به طور کلی یک سی دی قابلیت ذخیره ۷۰۳ مگابایت را دارد ولی دی وی دی تقریبا ۴٫۳ گیگابایت می باشد.(البته روی آن ها نوشته شده ۴٫۷ گیگابایت)

 

اما دی وی دی ناین یا DVD 9 چیست؟ همان دی وی دی ولی با تکنولوژی بسیار بالاتر نسبت به آن که انبار بزرگ تری برای ذخیره کردن داده ها دارد.

و قابلیت ذخیره سازی اطلاعات تا حجم ۸٫۷ گیگابایت می باشد. (البته در سری مخصوصی که روی آن نوشته شده ۹٫۵ گیگابایت)

بعضی از دی وی دی ناین ها هم که روی آن ها نوشته شده ۸٫۵ گیگابایت ظرفیت ذخیره سازی اطلاعات تا سقف ۷٫۹۵ گیگابایت را دارند.

DVDهم انواع مختلفی از نظر تعداد دفعات نوشتن اطلاعات روی آن دارد.

روی بعضی از آن ها یک مرتبه می توان اطلاعات نوشت ولی بعضی دیگر هم می توان تا چندین مرتبه اطلاعات را نوشت و پاک کرد.

از جمله بهترین مارک های معتبر برای سی دی و دی وی دی در حال حاضر می توان به مارک های خارجی پرینکو ، موربیت ، آریتا و vevo اشاره کرد.